In Europa loopt momenteel meer dan 35 procent van de medewerkers een hoog risico op mentale gezondheidsproblemen en 43 procent een gemiddeld risico.
Angst en eenzaamheid blijven belangrijke factoren: bijna één op de drie Europese medewerkers (29 procent) geeft aan dat hun mentale gezondheid een negatieve invloed heeft op de arbeidsproductiviteit.
Van Nederland tot het Verenigd Koninkrijk, van Singapore tot Zuid-Korea, het beeld is vrijwel overal hetzelfde.
Vermoeidheid, moeite om gezin en werk te combineren, financiële stress en economische onzekerheid zorgen voor ongekende druk op de wereldwijde beroepsbevolking. Dat uit zich in productiviteitsproblemen, ziekteverzuim en personeelsverloop.
Hoe weten we dit allemaal? Sinds 2017 volgen we deze patronen via de TELUS Health Mental Health Index (MHI), een instrument dat we hebben ontwikkeld om de mentale gezondheid van medewerkers wereldwijd te analyseren. Onze bevindingen geven je helderheid over hoe het daadwerkelijk met medewerkers gaat, wat hun welzijn beïnvloedt en waar stress toeneemt, zodat je strategisch kan handelen. Vooruitstrevende organisaties hebben niet genoeg aan beperkte, retrospectieve data. Je moet tijdig kunnen zien wat er speelt bij alle medewerkers en trends begrijpen, zodat je duidelijke en effectieve stappen kunt zetten. En dat begint met het meten van wat belangrijk is voor zowel jouw organisatie als jouw mensen.
Waarom stress een bedrijfskwestie is
De meeste leidinggevenden vragen zich niet af of medewerkers stress ervaren. In de afgelopen vijf jaar hebben we op bijna elk niveau ontwrichting gezien: van banen die in rap tempo ontstaan en verdwijnen tot geopolitieke instabiliteit, sectoren in transitie, een ongekende digitale transformatie en de snelle herstructurering van ons werk door generatieve AI.
Het Gallup-rapport over de wereldwijde stand van zaken op de werkplek (2025) laat zien dat afnemende betrokkenheid alleen al vorig jaar $438 miljard kostte. Wereldwijd schat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dat er jaarlijks 12 miljard werkdagen verloren gaan door depressie en angst, wat neerkomt op ongeveer $1 biljoen per jaar aan productiviteitsverlies.
Daarnaast wordt langdurige stress in verband gebracht met ernstige lichamelijke gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en chronische aandoeningen van het bewegingsapparaat.
Wanneer stress niet vroegtijdig wordt herkend en aangepakt, stapelt deze zich op totdat medewerkers lichamelijk, emotioneel en mentaal uitgeput raken: dat is burn-out. En in tegenstelling tot de griep verdwijnt dit niet vanzelf na een paar weken. Burn-out kan worden voorkomen en verminderd door echte veranderingen door te voeren: strategische ondersteuningssystemen, vertrouwen opbouwen en de organisatiecultuur versterken.
Het McKinsey Health Institute schat dat beter welzijn van medewerkers wereldwijd tot $11,7 biljoen aan economische waarde kan opleveren door minder ziekteverzuim, lagere zorgkosten en hogere productiviteit.
Data gebruiken om jouw bedrijfsstrategie te ondersteunen
De uitdaging is te signaleren waar stress zich opbouwt voordat dit zichtbaar wordt in jouw bedrijfsresultaten.
Stress is namelijk niet één ding en raakt niet iedereen op dezelfde manier. Het kan voortkomen uit werkdruk, financiële druk, zorgtaken, verstoorde slaap, gebrek aan erkenning of een gebrek aan psychologische veiligheid, om maar enkele triggers te noemen. Het verschilt bovendien per demografische groep en regio. Zonder inzicht in deze patronen blijven leiders gissen naar de meest effectieve aanpak.
Hoe werkt de Mental Health Index?
Daarom hebben we de Mental Health Index ontwikkeld. Elk kwartaal onderzoeken we mensen die op dat moment in loondienst werken in 12 landen en regio’s, waaronder Canada, de VS, het Verenigd Koninkrijk, Europa en Azië-Pacific. De data weerspiegelt de samenstelling van de beroepsbevolking in elke regio op basis van leeftijd, geslacht, sector en locatie. Dit biedt een representatieve benchmark.
In tegenstelling tot veel andere tools meten we met de MHI hoe het daadwerkelijk met mensen gaat: of ze zich kunnen concentreren, goed slapen, druk kunnen hanteren en kunnen presteren, niet alleen of ze tevreden zijn op het werk. De vragenlijsten brengen zowel persoonlijke als werkgerelateerde stressfactoren in kaart, zoals financiële druk, eenzaamheid en werkdruk. Met een gevalideerd scoringssysteem zetten we individuele antwoorden om in punten die samen één mentale gezondheidsscore opleveren op een schaal van 0 tot 100. Deze score geeft inzicht in het risiconiveau voor jouw organisatie:
Omdat we dezelfde metingen continu volgen, herkennen we patronen vroegtijdig:
Als financiële druk toeneemt, stijgt het prestatie risico:
- In Italië hadden medewerkers die door financiële stress minder uitgaven aan gezondheid en welzijn een MHI-score die bijna 10 punten lager lag dan het nationale gemiddelde. 32 procent gaf aan dat hun mentale gezondheid de productiviteit beïnvloedt.
Als slaap afneemt, neemt het burn-outrisico toe:
- In Nederland scoren medewerkers die ontevreden zijn over hun slaap bijna 28 punten lager dan het nationale gemiddelde. 24 procent zegt dat slechte slaap de productiviteit heeft verlaagd en 39 procent meldt verminderde concentratie.
Als optimisme toeneemt, verbeteren focus en besluitvorming:
- In Canada liet een stijging van de optimisme-subscore in juni (ten opzichte van maart) een correlatie zien met hogere productiviteit, kwartaal-op-kwartaal.
Hoe het onderzoek zich aanpast
Elk kwartaal onderzoeken we actuele factoren, zowel buiten als binnen de werkomgeving. Externe druk omvat onder andere financiële onzekerheid, zorgtaken en economische instabiliteit. Interne factoren omvatten werkdruk, relatie met de leidinggevende, psychologische veiligheid en erkenning.
In juli 2024 onderzochten we de menopauze op de werkplek. In de VS bleek dat 67 procent van de vrouwen zich onvoorbereid en onvoldoende geïnformeerd voelt, waardoor zij bijna twee keer zo vaak een gebrek aan optimisme en depressieve symptomen rapporteren. Andere onderzoeken richtten zich onder meer op dynamiek binnen een multigenerationeel personeelsbestand en de impact van financieel welzijn. De onderzoeksfocus volgt wat mensen daadwerkelijk beïnvloedt, zodat u ziet waar ondersteuning het hardst nodig is.
Het belang van zorg op maat
Verschillende demografische groepen ervaren druk en belasting op verschillende manieren.
Bijvoorbeeld: vrouwen in Europa hebben 45 procent meer kans dan mannen om extreme burn-out te ervaren.Sinds het begin van het jaar liggen hun mentale gezondheidsscores zes punten lager. Jongere Europeanen hebben 65 procent meer kans om te worstelen met motivatie dan collega’s boven de 50 jaar. In het Verenigd Koninkrijk geeft 26 procent van de medewerkers aan dat hun mentale gezondheid de productiviteit negatief beïnvloedt; jongere medewerkers hebben bovendien 60 procent meer kans om zich negatief over zichzelf te voelen bij mentale problemen dan collega’s boven de 50.
Inzicht in deze nuances helpt leidinggevenden ondersteuning te ontwerpen die doelgericht aansluit en maakt duidelijk dat welzijn niet generiek is maar voor iedereen anders.
Checklist acties voor leidinggevenden
- Benchmark potentieel: Gebruik de MHI als basislijnbepaling voor de mentale gezondheidstoestand van uw organisatie, waarbij kan worden vergeleken met bredere personeelstrends.
- Databronnen combineren: Combineer MHI-resultaten met interne metrics (bijv. productiviteit, retentie, verzuim) om knelpunten te identificeren.
- Leidinggevenden toerusten: Zorg dat managers beschikken over taal, tools en duidelijke routes om vroege signalen van overbelasting te herkennen.
- Patronen vroeg signaleren: Monitor verschuivingen in kernindicatoren (slaap, financiële stress, optimisme) zodat je kan ingrijpen voordat problemen escaleren.
- Gerichte interventies: Ontwikkel ondersteuning die past bij de specifieke stressoren binnen jouw teams, in plaats van een standaardaanpak.
- Verbetering meten: Herhaal de meting periodiek en koppel trends aan bedrijfsresultaten om te evalueren wat werkt.
Als je begrijpt wat mensen met zich meedragen: financiële stress, werkdruk, gebrek aan erkenning, eenzaamheid, kan je eerder ingrijpen. Met helderheid. Met medeleven. De toekomst ligt in werkplekken waar welzijn en prestaties elkaar versterken.
